کاربرگ تشدید کلاس دوم و سوم (PDF رایگان برای املا)

تشدید غلطی است که بچه معمولاً نمی‌بیند. «معلّم» را درست می‌نویسد، فقط آن علامت کوچک بالای «ل» را جا می‌اندازد. این دو کاربرگ برای همین ساخته شده‌اند: هر کدام ۱۶ کلمهٔ تشدیددار از خود کتاب فارسی همان پایه دارد، کم‌رنگ چاپ شده تا بچه رویش بنویسد و بعد کنارش خودش تکرار کند. پایین برگه هم چند خط برای دیکته هست.

شمردن کتاب‌ها یک چیز به‌دردبخور نشان داد: تعداد کلمه‌های تشدیددار کم است ولی چندتایشان مدام تکرار می‌شوند. در فارسی دوم، ۴۰٪ دفعه‌هایی که تشدید آمده مال فقط چهار کلمه است: «اوّل»، «بچّه»، «امّا» و «دقّت». اگر بچه همین چهار تا را با تشدید بنویسد، بخش بزرگی از کار حل شده است.

داده: تشدید در کتاب‌های فارسی دبستان

متن هم‌ترازشدهٔ درس‌های کتاب گویای فارسی دوم تا ششم را شمردیم. کتاب تشدید را همه‌جا نوشته است. در فارسی دوم و سوم، از هجده کلمهٔ پرتکراری که سنجیدیم، فقط یک «بنا» بی‌تشدید آمد و آن هم معنای دیگری داشت. پس کلمه‌ای که بچه در کتاب می‌بیند همان شکلی است که باید در دیکته بنویسد.

بیشترین جهش بین دوم و سوم است: از ۲۷ کلمه به ۴۳. در دو کتابی که کاربرگ‌ها برایشان ساخته شده، این‌طور است:

در فارسی سوم هیچ درسی بی‌تشدید نیست. «امّا» به‌تنهایی در ۹ درس از ۱۵ درس آمده است.

کاربرگ کلاس دوم

«دقّت»، «بنّا»، «نقّاشی»، «عکّاسی» و «تشکّر» همه در کلمه‌های مهم درس ۲ فارسی دوم، «مسجد محلّهٔ ما» هستند؛ آن درس رایگان است و برگهٔ چاپی کاملش را هم دارد. «مجلّه» و «تشکّر» را در درس ۱ فارسی دوم می‌بینید.

کاربرگ کلاس سوم

«اهمّیّت» آخر فهرست است چون دو تشدید دارد و بچه معمولاً یکی را جا می‌اندازد. این کلمه در درس ۳ فارسی سوم، «آسمان آبی، طبیعت پاک» آمده است. «مربّی»، «البتّه» و «مدّت» از درس ۲ فارسی سوم، «زنگ ورزش» هستند و «قنّادی» و «محلّه» از درس ۱ فارسی سوم، «محلّهٔ ما». هر سه درس رایگان‌اند. همهٔ درس‌ها در صفحهٔ فارسی سوم و صفحهٔ فارسی دوم هست.

چطور از این کاربرگ‌ها استفاده کنیم

1. قبل از برگه، کلمه را بلند و کشیده بگویید. «مُعَل‌لِم»: دو «ل» شنیده می‌شود و یکی نوشته می‌شود. بچه باید بفهمد تشدید یعنی همان صدای دوبار.
2. روی کلمهٔ کم‌رنگ بنویسد، تشدید هم جزو کلمه است. اگر کلمه را نوشت و تشدید نگذاشت، کار تمام نشده. بگویید اول کلمه را کامل کند و بعد سراغ بعدی برود.
3. کنار هر کلمه یک بار خودش بنویسد. بدون نگاه به کلمهٔ کم‌رنگ. همین‌جا معلوم می‌شود کدام تشدید در ذهنش مانده.
4. روی خط‌های پایین، شش هفت کلمه را دیکته بگویید. از وسط فهرست انتخاب کنید، نه به ترتیب. «امّا» و «بچّه» حتماً جزوشان باشند.
5. فردا فقط آن‌هایی را که تشدیدشان جا افتاد دوباره بگویید. یک برگه در هفته کافی است و کنار دیکتهٔ شب است، نه به‌جای آن.

اشتباه رایج این است که بچه به‌جای تشدید حرف را دو بار بنویسد («معللم»). این نشان می‌دهد صدا را درست شنیده و فقط شکل نوشتنش را نمی‌داند. یک بار نشانش بدهید که در کتاب چطور نوشته شده؛ معمولاً همین کافی است. اگر برگه‌های دیگر هم لازم دارید، کاربرگ «ق» یا «غ» و کاربرگ «ذ، ز، ض، ظ» با همین روش ساخته شده‌اند. سهم تشدید در کنار بقیهٔ دام‌ها را هم در غلط‌های رایج املایی دبستان شمرده‌ایم.

پای هر برگه نشانی املاگو هست. املاگو متن همان درس را با صدای کتاب گویا تکه‌تکه برای بچه می‌خواند، با سرعت و تکرار و مکثی که خودتان تنظیم می‌کنید. نصبش رایگان است و درس‌های اول هر پایه رایگان‌اند؛ بقیهٔ درس‌ها در نسخهٔ پرو هستند.